Çocuklarda Ortaya Çıkan Psikolojik Sorunlar

tarafından
108
Çocuklarda Ortaya Çıkan Psikolojik Sorunlar

Çocuklarda Ortaya Çıkan Psikolojik Sorunlar

Psikoloji, insan hayatının her anında etkili olan, yalnızca
yetişkinlerin değil; bebeklerin bile etkilendiği bir alandır.
İnsan, yaşamının ilk yıllarından itibaren çeşitli etkenlerin
etkisi altına girmekte ve buna göre psikolojik süreçleri
yaşamaktadır. Dolayısı ile yetişkinlerde olduğu gibi
çocuklarda ortaya çıkan psikolojik sorunlar da
bulunmaktadır.

Çocukların psikolojisini etkileyen, çeşitli sorunların ortaya
çıkmasına neden olan bir takım etkenler bulunmaktadır. Çoğu
zaman bu etkenlerin neler olduğu ebeveynler tarafından
belirlenememekte ve profesyonel bir yardımın alınması zorunlu
hale gelmektedir. Genel olarak, toplumumuzda en çok
karşılaşılan ve çocuklarda ortaya çıkan psikolojik sorunlar
şunlardır:

  • Hiperaktiflik
  • Otizm
  • Okuma bozukluğu
  • Uyku bozukluğu
  • Öğrenme bozukluğu
  • Konuşma bozukluğu
  • Davranış bozukluğu
  • Yeme-içe bozukluğu
  • Kekemelik
  • Tik
  • Kaygı
  • Alta kaçırma

Toplumda en çok karşılaşılan ve çocukları etkileyen psikolojik
temelli olan sorunlar bunlardır. Bu sorunların her birinin
giderilmesi ve çocukların sağlıklı bir şekilde hayatlarına
devam edebilmesi için profesyonel yardım alınması
gerekmektedir. Bu sorunlar arasından bazıları tamamıyla
giderilememektedir fakat yapılacak olan çalışmalar ile birlikte
çocukların hayatlarının kalitesi arttırılabilmektedir. Bunlar
arasında yer alan çoğu sorun ise gerekli önlemlerin alınması ve
tedavinin gerçekleştirilmesi ile birlikte tamamen
iyileştirilebilmektedir. Fakat tüm bunların gerçekleşebilmesi
için öncelikle ebeveynlerin çocuklarda ortaya çıkan
psikolojik sorunlar
hakkında bilgi sahibi olması ve bu
sorunlar hakkında farkındalıklarının gelişmiş olması
gerekmektedir.

Çocuklarda Ortaya Çıkan Psikolojik Sorunlar İçin Nasıl Önlem
Alınır?

Çocuklarda ortaya çıkan psikolojik sorunlara müdahale
edilebilmesi için öncelikli olarak gereken; ebeveyn
farkındalığıdır. Çünkü çocukların yaşadıkları sorunların
giderilebilmesi için öncelikle sorunun fark edilmesi ve
tanımlanması zorunludur. Toplumumuzda genel olarak çocukların
fiziki hastalıkları hemen fark edilir ve gerekli olan tıp
alanına müdahale için gidilirken, söz konusu psikoloji olunca
hızlı davranılmamaktadır ve bu sorunlar ‘nasılsa zamanla geçer
düşüncesi ile göz ardı edilmektedir. Fakat zamanında müdahale
edilmeyen psikolojik rahatsızlıklar zamanla daha ileri gitmekte
ve tedavi edilebilecekken tedavisi daha zor duruma gelmektedir.
Bu sebeple, ebeveynler çocuklarında normal olmayan davranış ve
tutumları fark ettiğinde en kısa süre içerisinde profesyonel
yardım almak için gerekli yerlere başvurmalıdır.

Çocuklarda ortaya çıkan psikolojik sorunlar,
sorunun kapsamına ve çocukların içinde bulunduğu yaşa göre
farklı kanallarla teşhis ve tedavi edilmektedir. Örneğin; okul
çağında olan bir çocukta öğrenme bozukluğunun olduğu
düşünülüyorsa ilk olarak başvurulacak olan kişi; sınıf
öğretmeni, ilk başvurulacak olan birim ise; okulun rehberlik
birimidir. Burada faaliyet gösteren profesyonel eğitimciler,
çocukları takip etmekte, incelemekte ve sorun bulunuyor ise
gerekli olan uzmanlık alanına yönlendirmektedir. Dolayısı ile
okul çağında olan bir çocuğun herhangi bir sorunu söz konusu
olduğunda ebeveynlerin başvuracakları ilk birim; okulların
rehberlik servisidir. Sonuç olarak çocuklarda ortaya çıkan
psikolojik sorunların önleminin alınması için ebeveynlerin
öncelikle sınıf öğretmeni ve rehberlik servisi ile iletişim
halinde olması gerekmektedir.

Çocuklarda Kaygı Bozukluğu Nasıl Ortaya Çıkar?

Çocuklarda ortaya çıkan psikolojik sorunlar
arasında kaygı bozukluğu sıklıkla yer almaktadır. Kaygı
durumunun hissedilmesi aslında son derece normal bir durumdur.
Fakat bu kaygı durumunun çocukların gündelik yaşamını sürekli
ve olumsuz olarak etkilemesi psikolojik bir sorundur ve bu
durum hakkında önlemlerin alınması gereklidir. Örneğin; tören
gününde şiir okuyacak olan bir çocuğun kaygı duyması, heyecan
hissetmesi son derece normaldir fakat bu kaygının yaşamın diğer
alanlarını etkilemesi ve çocuğun olumsuz davranışlar
sergilemesine neden olması psikolojik bir durumdur ve müdahale
dilemsi gerekmektedir. Dolayısı ile çocuklardaki kaygı
bozukluğu, tek bir konu üzerinde değil; gündelik yaşamın
tamamında etkili olduğu için göze çarpmakta ve kendisini belli
etmektedir.

Çocuklarda Kaygı Bozukluğunun Türleri
Nelerdir?

Çocuklarda görülen kaygı bozukluklarının çeşitleri
bulunmaktadır. Bunlardan bazıları:

  • Obsesif kompulsif bozukluk
  • Sosyal fobi
  • Yaygın kaygı bozuklukları
  • Travma sonrası stres bozukluğu olarak karşımıza
    çıkmaktadır.

Obsesif kompulsif bozukluk, çocuklarda sürekli olan ve
tekrarlanan huzursuzluk ve strese neden olmaktadır. Bu durum,
çocukların aile yaşamını, okul yaşamını ve sosyal yaşamını
direkt olarak olumsuz yönde etkilemektedir. Örneğin; bir
çocuğun evi dışındaki herhangi bir tuvalette, mikrop bulaşacağı
düşüncesi ile tuvalet ihtiyacını gidermemesi bir obsesyon
durumudur ve bu çocukların evleri dışındaki başka tuvaletleri
öncelikle detaylı olarak temizlemesi sonra ise kullanması
kompülsiyon durumudur. Bu durumdaki çocukların, obsesif
kompulsif bozukluğunun derecesinin artmaması ve başka alanlara
da sıçramaması için tedavi edilmesi gerekmektedir.

Travma sonrası stres ise çocukların yaşadığı; kırıcı ve üzücü
olayların sonrasında ortaya çıkan, çocukların davranışlarını
olumsuz olarak etkileyen bir durumdur. Çocuklarda
ortaya çıkan psikolojik sorunlar
arasında en çok
etkili olan durum genellikle travma sonrası strestir.
Toplumumuzda travma sonrası stres en çok boşanma sonrasında
çocuklarda görülmektedir. Anne ve babanın boşanması ya da
boşanacak olması çocuklarda bir travmaya ve buna bağlı olarak
strese yol açmaktadır. Kimi çocuklar, anne ve babasının boşanma
durumundan dolayı içine kapanıp sessizleşirken kimi çocuklar da
saldırgan tavırlar sergilemeye başlamaktadır. Kısacası, travma
sonrası stres her çocukta farklı şekillerde etkili olmaktadır.
Bu sebeple, özellikle boşanma aşamasında olan ebeveynlerin
psikolojik destek alması ve pedagoglar eşliğinde çocuklarını
bilgilendirmesi gerekmektedir.

Boşanma Sürecinde Çocuklarla İletişim Nasıl
Olmalıdır?

Anne ve babanın boşanması, çocuklar için genellikle büyük bir
travmaya neden olmakta çocuklarda ortaya çıkan
psikolojik sorunlar
arasında oldukça etkili
olmaktadır. Bu sebeple, bu dönemin atlatılması ve çocuğun en az
şekilde etkilenmesi için pedagog uzmanlığına danışılması
gerekmektedir. Pedagoglar, bu süreci çocuğun içinde bulunduğu
duruma ve yaşına göre planlamakta; çocukların sahip olduğu
özelliğine göre açıklama metotları geliştirmektedir.

Boşanma aşamasında olan ebeveynlerin, çocuklarının olumsuz
etkilenmemesi ve psikolojik durumlarının bozulmaması için
yapması gerekenler kısaca şunlardır:

  • Boşanma kararı çocuğa ya da çocuklara birlikte sakin bir
    şekilde açıklanmalıdır
  • Boşanma konusu hakkında çocuğun sorduğu sorulara, yalansız
    ve dürüst bir şekilde cevap verilmelidir
  • Boşanma durumunun çocuklara olan ilginin azalmasına neden
    olmayacağı açıklanmalıdır
  • Boşanma sürecinde de sonrasında da çocuklar için
    aktiviteler planlanmalı ve ebeveynler birlikte bu planlara
    katılım sağlamalıdır
  • Çocuklar boşanma sırasında ve sonrasında taraf tutmak
    zorunda bırakılmamalıdır
  • Ebeveynlerden biri, bir diğeri hakkında olumsuz konuşmamalı
    ve çocuğu etkilemeye çalışmamalıdır
  • Ebeveynlerden biri, bir diğeri için bilgi almak adına
    çocuğu sıkıştırmamalı ve sorulara boğmamalıdır
  • Çocuklar önünde tartışmaya girilmemelidir
  • Çocuklara boşanmanın doğal bir olay olduğu anlatılmalı ve
    bu boşanma durumunun çocuğa duyulan sevgiyi azaltmadığına dair
    konuşmalar yapılmalıdır

Çocuklarda Ortaya Çıkan Psikolojik Sorunlar ve Ebeveyn Hataları
Nelerdir?

Çocuklarda ortaya çıkan psikolojik sorunlar
çoğunlukla sosyal çevreden dolayı ortaya çıkarken, çoğu zaman
da ebeveyn hataları yüzünden ortaya çıkmaktadır. Çocukların
aile içerisinde maruz kaldıkları olumsuz durumlar farklı
şekillerde oraya çıkmakta ve kendisini göstermektedir. Kimi
çocuklar, ebeveyn hataları yüzünden gece uykusunda tuvaletini
kaçırırken kimi çocuklar da davranış bozuklukları
sergileyebilmektedir. Bu sebeple, sağlıklı bir şekilde çocuk
yetiştirebilmenin ilk yolu; ev içerisinde sağlıklı bir ortamın
oluşturulmasıdır.

Çocukların psikolojik sorunlar yaşamasına neden olan bazı
ebeveyn hataları şunlardır:

  • Şiddetli geçimsizlik
  • Ebeveynlerin çocukların isteklerini göz ardı etmesi
  • Çocukların yapmak istemedikleri şeyler için ebeveynler
    tarafından zorlanması
  • Ebeveynlerin kendi isteklerini çocuklarının yapması için
    zorlaması
  • Çocuklar ile yeterli vakit geçirilmemesi, ilgi
    gösterilmemesi
  • Çocuklar için kötü birer rol model olmak